TR-Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.14627/9
Browse
13 results
Search Results
Article Kiminle Konuşuyorum Ben?: Sohbet Robotlarının Belleği ve Kişiselleştirilmiş Sohbet Etkileşimi üzerine(2025) Güregen, Esra Pelin; Ecem, Ergül; Eyrek, AysunDeveloped by OpenAI in 2022, ChatGPT is a chatbot based on a large language model that has evolved beyond generating human-like dialogue to become a versatile tool producing a wide range of content, from official documents to literary texts. Research indicates that users often feel as though they are communicating with a human during their interactions with artificial intelligence. In 2024, OpenAI introduced the “conversational memory” feature to ChatGPT, enabling the system to store and process past interactions with users. This innovation allows the chatbot to refer to previous conversations and generate more personalized and contextually appropriate responses. At the same time, it raises ongoing debates regarding its implications for human experience and agency. This study aims to examine the impact of ChatGPT’s conversational memory feature on user experience. Employing a qualitative approach, semi-structured in-depth interviews were conducted with 30 ChatGPT users, divided into two groups: those who use the conversational memory feature and those who do not. The findings reveal that participants who utilized the memory feature described their interactions as more personalized, consistent, and emotionally engaging. In contrast, participants who refrained from using the feature reported more transactional and utilitarian experiences, often citing concerns related to data privacy and user autonomy. The study highlights that chatbots are no longer perceived merely as technical tools; rather, they are seen as digital agents capable of addressing users’ emotional needs. This study also underlines the need for studies on human-artificial intelligence interaction, digital connectedness, and trust in technological systems.Article Evaluation of Cutting-Edge Object Detection Architectures on Multi-Object and Single-Object Datasets(2026) Parlak, CevahirThis study focuses on the performance evaluation of cutting-edge object detection models, namely, YOLO12X, Mask R-CNN, RT-DETR-X, and RF-DETR-Large on the Open Images (Multi-Object) and LaSOT (Single-Object) datasets. Current cutting-edge trend applications involve CNN-based and Transformer-based object detection models. CNN-based models can use one-pass (YOLO family) or two-pass (R-CNN family) implementations. One-pass object detection models can be faster but suffer from accuracy compared to the two-pass models. Transformer-based models can use Detection Transformers or Vision Transformers. Transformer-based models are gaining popularity, and their performance surpasses CNN-based models. This study evaluates YOLO12X, Mask R-CNN from CNN-based family, and RT-DETR-X, RF-DETR-Large transformer-based architectures in terms of accuracy and time on the Open Images and the LaSOT datasets. All models are the largest available models and pretrained on COCO dataset. Transformer-based models incorporate special types of self-attention and pose significant improvement both on accuracy and speed. The experimental results demonstrate that attention and transformer-based models perform better than the traditional CNN-based object detectors and YOLO12X is the fastest method with a far margin. On the LaSOT dataset, RT-DETR-X posts 0.8804 IoU, 0.7047 F1-score, 0.6597 mAP@0.5, 28.64 fps whereas YOLO12X achieves 0.8572 IoU, 0.6657 F1-score, 0.5357 mAP@0.5, and 49.78 fps.Other Blokzincir Teknolojisi Bilgiye Erişimde Nasıl Kullanılır? Mevcut Durum ve Potansiyeller(2020) Çetin, BelginFinans sektörünün gereksinimi olarak gündeme gelen blokzincir teknolojisi hakkında sonzamanlarda başta sağlık olmak üzere eğitim, hukuk, yayıncılık sektörü, bilimsel bilişim ve bilgiyönetimi gibi alanlarda da bahsedilmeye başlanmıştır.Makale, teknolojinin özellikle bilgi yönetimi üzerine etkilerinin yanı sıra bilimsel bilişim, açık verive açık bilim konuları üzerindeki etkilerini açıklamaya çalışmaktadır.Article Biyolojik ve Biyolojik Olmayan Ağlar Üzerine(2021) Demıral, Dılek Gonçer; Uğurlu, Erginbay; Gürsakal, NecmiGenel bir sınıflandırmayla, dünyada iki tür ağ vardır: Biyolojik ve biyolojik olmayan ağlar. Biyolojik ağlarınyapısı değiştirilememektedir. Ancak sosyal ağlar, teknolojik ağlar ve ulaşım ağları gibi biyolojik olmayan ağlarınmimarileri tasarlanabilir ve bu ağlar insanlar tarafından değiştirilebilir. Ağlar; rassal ağlar, küçük dünya ağları veölçekten bağımsız ağlar olarak sınıflandırılabilir. Ancak küçük dünya ağları ve ölçekten bağımsız ağlar ile ilgilisorunlarımız vardır. Bazı yazarların sorduğu gibi, “Küçük dünya ağları ne kadar küçüktür ve diğer modeller ilekarşılaştırıldığında nasıldır?”. Ölçekten bağımsız ağların yaygın mı yoksa nadir mi olduğu konusu halentartışılmaktadır. Bu çalışmadaki temel amaç biyolojik ve biyolojik olmayan ağların temel tanımlayıcı özellikleresahip olup olmadığının araştırılmasıdır. Özellikle biyolojik ağların özelliklerini detaylı bir şekilde belirleyebilirsek,daha sağlam ve etkili biyolojik olmayan ağları tasarlama şansımız olabilir. Ancak bu araştırma sonuçları, biyolojikağların özelliklerine ilişkin tartışmaların henüz tamamlanmadığını göstermektedir.Article Integrated Entropy-Edas Methods for the Electrified Car Selection Problem(2022) Tozan, Hakan; Büyükselçuk, Elif ÇaloğluIncreasing air pollution affects the environment and life negatively. For a sustainable environment and life, people, voluntary organizations, and governments need to work on the solution of this problem. The biggest sources of air pollution are transportation vehicles. For this reason, many countries in Europe have stated that they will use solely electrified cars to reduce air pollution in the future. Therefore, in this study, it is aimed to determine the best electrified car. The result obtained can support consumers that to intend to buy an electrified vehicle in the decision-making process. This problem is a typical multi-criteria decision making (MCDM) problem and some MCDM techniques are used to solve these problems. Here, the Entropy method was used to determine the weights of the selection criteria. Selection criteria was determined according to comprehensive literature survey and interviews with sales representatives. The EDAS (Evaluation based on Distance from Average Solution) method was used to rank the electrified car alternatives that sold in Turkey. As a result of the evaluation, the most important criteria was determined by the price of the vehicle, the net battery capacity, and the electric motor power. According to these criteria, the electrified car manufactured in China was chosen as the best.Article Metaverse Kapsamında Oyun-içi Reklam Uygulamaları: Sandbox Alpha 2 Örneği(2022) Güdüm, Sinem; Doğan, EceGünümüzde üretüketici (prosumer), yeni dijital gelir modelleri ile çevrimiçi kazanç sağlamak için fırsatlar yaratmada katılımcı bir rol üstlenmekte ve ‘Metaverse’ aracılığıyla sanal dünyadaki daldırmalı (immersive) deneyimlere kucak açmaktadır. Bu gelişmelerin yanı sıra Metaverse, üretüketici (prosumer) için çeşitli riskler de barındırmaktadır. Çalışmada, söz konusu risklerin yanı sıra sanal topluluk temelli tüketici davranışları ve Metaverse kapsamında blok zincir teknolojisine dayalı reklam olanakları incelenmiştir. Bu bağlamda, Metaverse üzerinde devam eden SandBox Alpha Test 2, sınırlı bir vaka çalışması olarak ele alınmış ve test yayının ilk gününden son gününe kadar toplanan veriler analiz edilmiştir. Test aşamasındaki oyunda çalışmayan ya da hatalı link gibi teknik sorunlarla karşılaşılması ve sanal platformun çok geniş olması çalışmanın kısıtları olarak verilebilmektedir. Bunları en aza indirmek için, iki araştırmacı çalışmayı hem gündüz hem de gece olmak üzere daha uzun bir süre zarfı boyunca yürütmüştür. Araştırmanın sonucunda SandBox platformunun; NFT pazarlama, Direct 2 Avatar uygulamaları, “oynayarak kazan / earn to play” özelliği ve SandCoin kullanımı çerçevesinde; kullanıcılara güvenilir oyun-içi alışveriş imkanı sağlarken, aynı zamanda da kazanç elde etmelerine imkan verdiği saptanmıştır.Article Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler için Endüstri 4.0 Olgunluk Öğeleri ve Ağırlıklarının Belirlenmesi(2021) Etkeser, Sadi; Apiliogullari, LutfiEndüstri 4.0'ın vizyonu, tedarik zincirinde tesisteki her bir öğenin ve insanın üretimde bir kimliğe sahip olduğu ve herhangi bir işlemde birbirleriyle iletişim kurarak herhangi bir dış müdahale olmaksızın çalıştığı entegre bir ekosistemdir. Böyle bir üretim kavramı birçok şirkete, özellikle de KOBİ'lere fütüristik gelse de, bu geleceğe geçiş kaçınılmazdır ve kuruluşlar, kavramları açıkça anlamak ve Endüstri 4.0 uygulamalarını etkili bir şekilde yürütmek için bir yol haritasına ihtiyaç duyarlar. Bu makalede, her bir Endüstri 4.0 kriterinin KOBİ'ler için önem seviyesi ifade edilmiş ve nicel bir olgunluk modeli geliştirmek için kullanılmıştır. Boyutların ve olgunluk öğelerinin ağırlıklarının hesaplanmasında Analitik Hiyerarşi Süreci kullanılmıştır. Çalışma kapsamında 9 farklı boyut ve 33 ilişkili öğe belirlenmiştir. İlk bulgular, “Strateji ve Organizasyon” boyutunun “Üretim Yazılımı”, “Çalışanlar” ve “Endüstri 4.0 Yol Haritası” öğeleriyle birlikte olgunluk seviyesi üzerinde en yüksek etkiye sahip olduğunu göstermiştir.Article Büyük Veri Şirketleri ve Açık Kaynak Hareketi Öz(2021) Gürsakal, Necmi; Çelik, Sadullah; Gürsakal, SevdaBu çalışmanın amacı, açık kaynak kodlu yazılımların büyük veri şirketleri tarafından amaçları dışında kötüye kullanılabileceğini tartışmaktır. Son yıllarda bilişim ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler Büyük Veri ve açık kaynak kodlu yazılımların kullanımını artırmıştır. R, Python, Hadoop, Spark, MapReduce gibi açık kaynak kodlu yazılımlar çok sayıda kişi tarafından geliştirilmekte ve bunlar Büyük Veri, Veri Bilimi, Yapay Zeka, Nesnelerin İnterneti ve Blok Zincir gibi birçok teknolojide kullanılmaktadır. Makine öğrenmesi ve derin öğrenme gibi Büyük Veri’ye değer katan yaklaşımlar açısından da, açık kaynak kodlu yazılımların önemi büyüktür. Bu yazılımların kaynak kodları herkese açıktır ve bunlara herkes katkıda bulunup istediği amaç doğrultusunda ücretsiz kullanabilir. Bugün Apple, Amazon, Google, Facebook, Microsoft, Samsung, Yahoo ve Qualcomm gibi birçok büyük veri şirketi, makine öğrenmesini hızlandırmak ve yazılıma uygun donanım geliştirmek için yoğun çalışmalar yapmaktadır. Ayrıca büyük veri şirketleri, TODO Group’u kurarak açık kaynak kodlu yazılım bilgilerini birbirleriyle paylaşmaya başlamışlardır. Ne yazıkArticle Mimarlık Eğitiminde Bım: Bım’in Tasarım Sürecine Katkısı(2020) Uzun, Türkan; Çakır, Hülya SoydaşBIM kullanımının dünyada hızla yaygınlaşması, mimarlık eğitiminde de gündeme gelmesinin önemini artırmıştır. Tasarımın sayısal alanda gelişimi ve tüm avantajları dikkate alınarak, bilgisayar destekli tasarım dersleri uzun zaman önce mimarlık eğitimi müfredatına dahil edilmeye başlanmıştır. Tasarım okullarında farklı bilgisayar destekli tasarım yazılımları yanısıra BIM yazılımlarından yararlanılmaktadır. Bu çalışmada Türkiye’de iki farklı üniversitenin mimarlık lisans eğitim müfredatında yer alan BIM tabanlı yazılımın kullanıldığı derslerde mimarlık öğrencilerinin tasarım yeteneklerinin gelişimine yönelik unsurlar araştırılmıştır. Bu dersler ile öğrencilerin BIM’in amaç ve avantajlarını kavramaları, BIM tabanlı yazılımların kullanım bilincinin yükseltilmesi amaçlanmaktadır. Dersin sekizinci haftasında gerçekleştirilen uygulama çalışmalarının sonuçları ve dönem sonu elde edilen final teslimlerinden oluşan modeller, öğrenci çalışma raporlarına göre değerlendirilmiştir. Değerlendirmede BIM tabanlı yazılımların ders içeriğinde kullanılmasının mimari proje tasarımına katkısı irdelenmiştir.Article Lpwan Sensörlerin Özellikleri ve Iot Uygulamalarına Etkileri(2020) Apiliogullari, LutfiNesnelerin İnterneti (IoT) alanında yapılan proje uygulamalarındaki artış yeni ihtiyaçların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Uzak mesafe, düşük güç tüketen ve batarya ile çalışan sensörler ile bu sensörleri destekleyen kablosuz iletişim protokolleri giderek daha popüler hale gelmektedir. Bu çalışmada literatürde LPWAN (Low Power Wide Area Network) olarak tanımlanan bu yeni teknolojinin özellikleri, IoT ağlarında kullanılan diğer teknolojilerden farkları ve LoRa (Long Range) sensörlerin güç optimizasyonu teknikleri irdelenmiştir.