Tarih Yazımı ve Propaganda: Atina Ulusal Tarih Müzesi’nde 1974 Kıbrıs Harekatı’nın Temsili

Abstract

Geçmiş ile günümüz arasında bağ kuran; maddi ve manevi niteliğe sahip eser, olgu ve olaylar ile ilgili izleri korumak ve sergilemek amacı taşıyan müzelerin, zamanla devletler ya da siyasi iktidar unsurları tarafından çeşitli söylemsel pratikler ve küratoryal teknikler aracılığıyla belirli ideolojik çerçevelerin inşa edildiği ve dolaşıma sokulduğu kamusal mekanlar haline gelebildiği görülmektedir. Bu çalışma, müzelerin ulusal kimlik ve kolektif hafızanın inşa sürecinde nasıl işlev gördüğünü; bu süreçte hangi söylemsel ve temsili pratiklerin kullanıldığını, bunun yanı sıra ziyaretçilerin bu kurgular doğrultusunda nasıl yönlendirilerek müzelerin meşruiyet ve propaganda işlevi üstlendiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, Atina Ulusal Tarih Müzesi ev sahipliğinde düzenlenen “Cyprus ’74 Never Forget” sergisi örneklem alınarak, 1974 Kıbrıs Harekatı’nın temsil stratejileri Michel Foucault’nun söylem analizi yaklaşımı temel alınarak analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda, özellikle ulusal müzelerin tarihsel bilgiyi yalnızca nesnel biçimde aktaran mekânlar olmadığı, tarihsel bilginin seçilerek, düzenlenerek ve yeniden kurgulanarak sunulduğu ortaya konulmuştur. Bu yönüyle müzelerin, tarihsel bilgiyi ideolojik bir perspektiften sunarak devlet veya siyasi iktidar merkezli anlatıları meşrulaştıran, aynı zamanda propaganda işlevi de üstlenebilen kamusal alanlar olduğu sonucuna ulaşılmıştır.