Browsing by Author "Ural, Ayşe Gülçin"

Now showing 1 - 2 of 2

19. Yüzyıl İstanbul Endüstri Mirasına Palimpsest Kavramı Üzerinden Ontolojik Değerlendirme
(Atatürk Üniversitesi, 2025) Ural, Ayşe Gülçin
Eski yazılı parşömen kağıtlarının silinip üzerine yeniden yazılar yazılması, ancak eski yazı izlerinin hala görünüyor olması hali palimpsest olarak tariflenmektedir. Mekân üzerinden bu kavramı incelemek gerekirse; yeniden işlevlendirilen yapılar içinden eski işlevin ve yapım biçiminin izlerini hala görebilmek şeklinde yorumlanabilmektedir. İstanbul gibi büyük tarihe sahip bir kentte, yeniden işlevlendirilmeye ihtiyaç duyan pek çok tarihi yapı bulunmaktadır. Bu yapılar içinde palimpsest kavramının daha net bir şekilde algılanabileceği yapı tipinin endüstri yapıları olduğu düşünülmüştür. Bu nedenle çalışma İstanbul, Avrupa ve Anadolu yakasında bulunan 19. yy. endüstri yapıları ile sınırlandırılmıştır. Çalışmanın amacı ise İstanbul’da bulunan 19. yy. endüstri yapılarının 2024 yılındaki durumlarına göre palimpsest kavramı üzerinden değerlendirme ve sorgulama yapmaktır. Çalışmada veri toplama yöntemi olarak nitel araştırma yöntemlerinden genel tarama modeli, belgesel tarama modeli ve tarihsel tarama modelinden faydalanılmıştır. Kavramsal zemini oluşturmak için genel tarama modeli ile palimpsest kavramına ve mekân ontolojisine dair inceleme yapılmıştır. Belgesel tarama yoluyla, tespit edilen yapıların çeşitli özelliklerine dair veri toplanmıştır. Tarihsel tarama ile ise yapıların yapım yılından itibaren geçirdiği süreç ve 2024 aralık ayında ne durumda olduğuna dair tespit yapmak istenmiştir. Toplanan teknik veriler ve görseller hermenötik yöntem ile değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda İstanbul’da bulunan 19. yy. endüstri yapıları içinde 11 adet Avrupa yakasında, 4 adet Anadolu yakasında palimpsest olarak değerlendirilebilecek yapı tespit edilmiştir. Araştırma; İstanbul’da bulunan 19. yy. endüstri yapılarının 2024 yılındaki durumlarını listelemek açısından ve bu yapıları mekânın ontolojisi üzerinden değerlendirilerek palimpsest kavramı ile yorumlamak açısından gerekli görülmüştür.
The Current Face of Mosaic Art: Flacking Istanbul Examples
(Uludag Univ, Mosaic Res Ctr, 2025) Ural, Ayşe Gülçin
Fransız sanatçı Ememem, 2016 yılında Lyon kentinde sanat eserlerini üretmeye başlayan anonim bir sanatçıdır. Kimliği bilinmeyen sokak sanatçısı kaldırımları bir bakıma mozaik sanatı ile süsleyerek ya da yamayarak mozaik sanatına güncel bir bakış açısı getirmiştir. İleri dönüşüm, sokak sanatı, mozaik sanatı gibi çeşitli alanların birleşimini ifade edecek şekilde geliştirdiği ‘flacking’ terimi giderek yaygınlaşmakta ve yerel belediyelerin de dikkatini çekmektedir. Bu çalışmanın amacı çok eski bir sanat dalı olan mozaik sanatının güncel terimlerden türetilmiş bir yüzü olan flacking sanatını tartışmaya açmaktır. Kapsam olarak İstanbul’dan örnekler bulmaya çalışılarak, yurtdışı örnekleri ile karşılaştırılacaktır. Çalışma; mozaik sanatını canlandırmak, yurdumuzdaki örneklere akademik bir bakış açısı getirmek; İstanbul’daki güncel bu denemeleri literatürde kayıt altına almak bakımından önemli görülmüştür. Yöntem olarak nitel araştırma yöntemlerinden genel tarama modeli kullanılarak hem mozaik sanatının tarihine dair hem flacking terimine dair literatür ve fotoğraf taraması yapılmıştır. Ardından gözlem ve fotoğraflama yöntemleri ile kapsama dahil olan sanat denemeleri araştırılmıştır. Maltepe ve Kadıköy’de bu terime karşılık gelen örneklere rastlanmıştır. Sonuç bölümünde ise flacking sanatının yurtdışı ve İstanbul örnekleri sanatsal ve işçilik bazında karşılaştırılmıştır. Dünya genelindeki örnekler, mozaik sanatının kamusal alanda nasıl etkileyici ve anlamlı projelere dönüştürülebileceğini göstermektedir. Ancak ülkemizde modern mozaik denemelerinin henüz yetersiz olduğu görülmüştür. Mozaik sanatının gelişmesi için çeşitli dersler, atölyeler, kamusal alanlarda uygulanacak çağdaş örnekler ile bu değerli sanatın kaybolmaması adına girişimler yapılması gerektiği tespit edilmiştir.